Glei heimsknarjnustu

Ml hlisleitenda hafa veri eitt af umruefnum jflagi okkar undanfarna vikur. Mig langar a fjalla aeins um mlefni fr ru sjnarhorni en venjulega er gert.

Vi vinir mnir byrjuum a fara heimskn til hlisleitenda Reykjanesb ri 2005. Skmmu sar byrjai Raui krossinn slands (RK) a skipuleggja heimsknarjnustu sjlfboalia vi eldra flk, hlisleitendur og fleiri.

Heimskn mn og vina minna sameinaist san vi sjlfboastarfsemi RK og san hef g veri heimsknarjnustu RK vi hlisleitendur til dagsins dag.

(g er eirri skoun a vi ttum a htta a nota ori hlisleitandi" og nota orasamband eins og umskjandi um aljlega vernd" ea manneskja fltta", ar sem a er meira lsandi auk ess sem hitt ori hefur fengi sig neikvan bl en um etta tla g a skrifa ara grein seinna.)

A mta manneskju

a sem gerist heimsknarjnustu vi flk fltta er einfaldlega a mta manneskju". Oftast er visaga hennar og reynsla svo langt burtu fr hversdagslegum raunveruleika okkar slandi. En a er ekki annig a flk byrji a segja okkur heimsknarvinum fr sgu sinni samstundist eftir a vi hittumst.

A mta manneskju er ekki sama og a sj manneskju ea a heilsa henni. a krefst kveinnar fyrirhafnar og tma til a mta manneskju sannri merkingu. Vi urfum a byggja upp traust.

essu samskiptaferli geta gilegar uppkomur tt sr sta. Uppsfnu reii og vonleysi sem hlaist hefur upp flki fltta getur t.d. bitna heimsknarvinum. Fyrir a geta jafnvel heimsknarvinir veri hluti af kerfinu" sem er a hindra a a komast inn lf frii og ryggi.

En ef vi num trausti flksins og a opnar hjarta sitt, er fyrirhfnin ess viri. hvert skipti egar g hlusta sgu flks fltta, hugsa g n um lf mitt og daglegt umhverfi. Land mitt", heimili mitt", fjlskylda mn", starf mitt", frelsi mitt", friur". Slk atrii sem vi teljum jafnvel mevita sjlfgefna hluti eru alls ekki sameiginleg mrgum stum heiminum.

Manneskja sem g mti heimskn var hluti af slkum raunveruleika heimsins. Me v a mta henni er g hjkvmilega tengdur vi raunveruleika heiminum sem er gjrlkur astum mnum slandi.

Manneskja fltta"

En etta er enn ekki fangastaur heimsknar. Ef vi sjum flk fltta einungis tengslum vi str ea kgun heimalandi ess, er a ekki rtt vihorf. Slkt getur valdi httulegri agreiningu eins og vi og eir sem eru fltta". Rtt vihorf er a horfa flki sem manneskjur, sem s mennsku flks og einnig persnuleika. A vera fltta" er staa kveins flks en hvorki hluti af manneskjunni sjlfri n einhverri tegund" manns.

fangastaur heimsknar er a mta manneskju sem hefur veri fltta og bur mean umskn um aljalega vernd er mefer slandi. v miur getur ferli teki langan tma, eins og eitt r ea jafnvel meira. En ef g neyddi mig sjlfan ess a finna jkvtt atrii essu erfia tmabili, segi g a vi getum nota tmabili til ess a vera vinir flks. Heimsknarstarfsemin stefnir a v.

Fegur manneskju

etta ekki einungis vi um flk fltta, en maur tapar oft ljma snum erfileikunum. Fyrir nokkrum rum hitti g konu fltta. Hn var ltt og mjg reytt. Satt a segja leit konan t fyrir a vera tuttugu rum eldri en aldurinn sagi til um raun.

Eftir um tv r fkk konan dvalarleyfi af mannarstum og enn tveimur rum sar hitti g hana hskla af tilviljun. Falleg kona heilsai mr brosandi en g ekkti hana ekki ar til hn sagi nafn sitt. Hn hafi fengi ljma sinn aftur og birti fegur sna sem hn tti innra me sr.

a er snn glei mn a geta ori vitni a v er manneskja fr sjlfsmynd sna til baka og fegur eftir erfileika, og essi glei fylgir einnig v a vera heimsknarstarfsemi, a a s ekki endilega alltaf.

A kynnast nju flki og skapa vinttu sem opnar dyr a njum heimi, bi fyrir flk fltta og okkur heimsknarvini. g er lnsamur af v a g hef eignast marga vini sem voru ea eru fltta. Kynning vi augar vafalaust mitt eigi lf.


rijudagur dymbilviku

Mr ykir leitt, en dagurinn hefur reynst ungur og dimmur. Hlisleitandi (I hate this word, hes just a person like everybody else) sem g ekki vel hefur fengi synjun fr runeytinu um frja ml sitt. Hann var a ba eftir svarinu 18 mni n ess a geta teki tt mannlegu lfi. Hvaa lei hann a fara nst?

Reyndi a tala blaamann og hann sagi: ,,Er nbinn a tala vi annan hlisleitanda sem veri hefur tv r og hann var einnig vinnu og nmi. En til hans barst synjun og hann verur fluttur nstu viku".

Hverjir ba til ,,refugees"?: urfum vi a spyrja ef til vill.


Um algun innflytjenda a slensku samflagi

-Hugvekja flutt aalfundi sbrar(Samtaka tungumlakennara sland), 27. mars 2014-


Komi i sl og blessu.

slenskt tunguml er strt ml egar kemur a algun innflytjenda a slensku samflagi og a er einnig strt ml fyrir mig sjlfan, eiginlega viverkefni mitt. g hef oft skrifa greinar um algun innflytjenda og um sambandi milli slenskunnar og innflytjenda dagbl og fleira. Mig langar a ra mn hr dag veri ekki endurtekning v sem g hef sagt ur.

1.
Hva er ,,algun"? orabkinni stendur a algun s: ,,a a laga sig eftir einhverju, ahfing" en mr finnst etta hjlpa okkur ekki miki. Ori ea hugtaki ,,algun" er mjg skrt a mnu mati. Srhvert okkar hefur ef til vill eins konar mynd um algun, en samt dvelur myndin oftast sem mynd n ess a vera skilgreind ngilega. Hvernig getum vi meti hvort innflytjandi nokkur s binn a alagast a slenska samflaginu vel ea ekki? a er spurning sem erfitt er a svara skrt kveinn htt.

g flutti til slands 2. aprl ri 1992 og er v binn a ba hr nstum 22 r. Finnst ykkur g vera binn a alagast a slandi ngilega vel? J, g er binn a alagast nokku vel, en ekki a llu leyti . g t.d. bgt me a eignast slenska vini. Fyrir tu rum tti g marga ga vini sem voru slenskir en me tmanum hafa eir n horfi. N eyi g flestum mnum einkatma me rum Japnum. g er alls ekki sttur vi a sem g er dag og mig langar a breyta v og eya meiri tma me slendingum. g er v a glma vi etta ml.

Ef g skilgreini ,,algun" me mnum orum, er algun fyrst og fremst ,,mlamilun". Sem sagt: egar innflytjandi gerir mlamilun vi slenska samflagi og getur ola a ba hrlendis, er hann binn a alagast. vert mti, ef innflytjandi kvartar stugt yfir lfinu slandi og getur lti sem ekkert fundi jkvtt vi a ea skapandi, er hann ekki binn a alagast, jafnvel tt hann hafi bi hr tu r. Mlamilun: ,,Ok, g b slandi a.m.k. um skei" er nausynleg ef innflytjandi tlar a ba hr.

A sjlfsgu er mlamilun ekki allt um algun innflytjenda, en g fullyri a mlamilun s grunnur algunar ea ,,hin minnsta algun" innflytjenda. a er hrra stig um algun, eins og slenskukunntta, tttaka jflaginu, a eiga slenska vini og svo framvegis. En fyrsta skrefi er a finna mlamilunarpunkt fyrir sig. Ef vikomandi innflytjandi jist ekki slandi vegna ess a hann s innflytjandi og hann er ekki orinn a ,,veseni samflagsins", er hann binn a alagast a.m.k. lgsta stigi algunar.

Ef vikomandi getur ekki gert neina mlamilun, mun hann geta ekki bi hr lengi. etta er fyrsta atrii sem mig langar a segja. g heyri oft a slendingar segja vi innflytjendur fr Tlandi ea Per eins og: ,, ert komin/n fr gjr lkum menningarheimi. a hltur a vera erfitt a alagast hr slandi". En a er mn reynsla a etta er ekki rtt. eim sem finnst erfitt a alagast slandi er frekar flk fr Vestur-Evrpu ea Norur-Amerku, af v a nokkrir einstaklingar aan eru bundnir vi lfsstl heimalandsins sns og geta ekki gert mlamilun vi lf slandi.

2.
En essi mlamilun er nttrlega milli tveggja aila, innflytjenda og samflagsins. Srhver innflytjandi er annars vegar kvein manneskja, en samflagi er hins vegar kveinn hpur manna, og ess vegna ltur mlamilunin t fyrir eins og hn vri eingngu ml innflytjandans, en hn tti ekki a vera a.

Raunar verur samflagi a gera mlamilun vi innflytjendur samflagi lka. tilfelli eins og innflytjendur gera einhlia mlamilun, er a ,,assimilation". En egar samflagi er til a gera mlmilun vi innflytjendur, er slkt gagnkvm algun.

Mli er egar tveir ailar koma a mlamilun, eru a eigin skilningur og vningar hj bum ailum sem erum til staar.
Innflytjendur geta tali upp atrii varandi mlamilun sna eins og:
* Mr liur ekki illa a ba slandi
* g arf ekki a lra slensku
* g er stt/ur a takmarka einkalf mitt vi a vera me samlndum mnum
* g arf ekki taka virkan tt samflagi

Aftur mti geta skilningur samflagsins og vntingar veri eins og:
* Innflytjendur eiga a lra slensku og skilja
* Innflytjendur mega ekki na lf slendinga
* Innflytjendur eiga a vira menningu slendinga og hla sium slendinga
* Innflytjendur mega ekki gagnrna slendinga
* Innflytjendur eiga gjarnan a koma samvinnu egar slendigar undirba fjlmenningarlega starfsemi.

etta eru bara dmi og hvort slkar vntingar su rttmltar ea ekki er anna ml. a getur veri skilning- og vntingamunur milli innflytjenda og samflagsins. g held a vi getum bent eftirfarandi sem dmi um slkt:
* Umra um hvort innflytjendur eigi a f tlk heilbrigisjnustu ea ekki
* Fir foreldrar mta foreldrafundi sklanum tt eim s boi
* S stareynd a hlutfall atvinnuleysis er hrra hj innflytjendum en slendingum, sem s, a er erfiara fyrir innflytjanda a f vinnu en slending.

sta ess a slkur munur skilningi ea vntingum sr sta er ef til vill s a annars vegar arf samflagi a lta innflytjendur sem einsleitan hp manna til ess a ba til stefnu ea mttkukerfi, en hins vegar eru innflytjendur gjrlkir einstaklingar rauninni og einnig er munur til eftir v hvort innflytjandi er nkominn til landsins ea bi hr til lengri tma. Mr finnst a vera mjg mikilvgt og nausynlegt a skoa etta mun betur og finna lei til a bra bili, en vi getum ekki fari dpra a ml hr dag.

3.
g var a tala um mlamilun innflytjenda sem hina minnstu algun. Ef vi bum til mynd algunarferlis innflytjenda huga okkar, hltur kvein kunntta slensku a tilheyra grunstigi algunar. N langar mig a kynna nokkur dmi innflytjenda fyrir ykkur til ess a hugsa enn og aftur um samband milli innflytjenda og slenska tungumlsins, srstaklega samhengi algunar innflytjenda.

g tla a taka sem dmi fjrar konur sem g ekki persnulega mjg vel.

Kona A flutti til slands fyrir tlf rum. Hn er fertugsaldri og starfar sklatengdri jnustu. Hn kann mjg lti slensku. Hn virist hafa nstum engan huga taka virkan tt samflaginu. En hn er mjg stt vi eya tmanum me eiginn manni snum sem er slenskur, a hitta samlanda sna og huga a tmstundum snum. Hn ntur lfsins sns a mnu mati.

Kona B er japnsk hefur bi slandi lengur en fjrtn r. Hn kann lti slensku. Hn er sextugsaldri. Hn virist vera stt vi a ba slandi. Hn starfar feraskrifstofu sem leisgumaur fyrir japanska feramenn og raunar hefur hn veri mjg upptekin sastu r. g held a hn s hluti af strkostlegum viskiptarangri slendinga ferajnustu me v a taka mti feramnnum fr Japan.

Kona C er lka fimmtugsaldri og bj slandi um tu r. Hn hefur n flutt af landi brott aftur. Hn skildi ekkert slensku, ar sem hn kom til slands til a kenna erlent tunguml, sem var murml hennar, Hkla og lagi ekki miki sig a lra hana enda hn yrfti ekki a nota hana mjg miki. a var a.m.k. hennar mat. Sem tungumlskennari, lagi hn miki fram til Hsklans og viurkenna margir Hsklanum a. En g held a henni hefur ekki lii vel slandi rtt fyrir velgengni starfi. A.m.k. heyri g nstum ekkert jkvtt um sland fr henni.

Kona D er um fjrtu ra. Hn giftist slenskum manni og bj slandi fr rinu 2007. Hn lsti yfir v a hn myndi ekki lra slensku af v a hn hafi ekki huga henni. Hn vildi ekki vinna, ar sem maurinn hennar fkk ngilegar tekjur. Hn var aeins samskiptum vi nokkra samlanda sna og komst ekki mikil samskipti vi slendinga. fyrra skildu hjnin og hn fr baka til heimalands sns fyrir jlin.

essar fjrar konur eru bkstaflega ,,lifandi dmi". r eiga tvennt sameiginlegt. Anna er a r kunna lti ea ekkert slensku og hitt er a r hafa bi slandi frekar langan tma ea lengri en sj r. En fyrir utan a, skoum tv atrii sem einkenna konurnar. Fyrst er hvernig eim lur slandi og anna er hvort r hafi jkv hrif slenska samflagi snilegan htt. Hi sara er teki fyrir mjg grfan htt og aeins til a halda hugvekju minni fram.

Konan A er stt vi lf sitt slandi en hn hefur engan vilja til ess a taka virkan tt samflaginu. a m segja a hn hafi heldur ekki hrif samflagi.
Konan B er stt vi lf sitt hrlendis og hn hefur bersnilega g hrif ferajnustu slendinga.
Konan C var ekki mjg stt vi a ba slandi, en hins vegar hafi hn bersnilega g hrif Hsklann.
Konan D virist hafa ekki noti daga sinna slandi og hn hafi engin hrif slenska samflagi.

annig sjst hr skrt fjgur mismunandi mynstur algunar innflytjenda. A er stt vi lf sitt en ekki virk samflagi. B er stt vi lf sitt og virk samflagi. C er stt vi lf sitt en virk samflagi. Og D er stt vi lf sitt og ekki virk samflagi heldur. g sagi upphafi a minnst algun innflytjenda er a gera mlamilun og la ekki illa slandi. Ef g tek einnig stareynd a konurnar hafa bi hr a.m.k. sj r, myndi g segja a konum C og D hafa mistekist algun sinni en konum A og B hafa tekst algun a r kunni lti slensku eftir lengri en tu ra dvl slandi. Og rauninni ba konurnar C og D ekki lengur slandi.

4.
g er eirri skoun a grunnur algunar innflytjanda eigi a vera lan innflytjenda. Sem s hvort eir geta veri sttir vi hvernig eir lifa lfi snu slandi og ekkert anna. egar innflytjendur eru bnir a finna mlamilunarpunkt fyrir sig og eru sttir vi eigi lf sitt a.m.k. kvenu tmabili, eru eir bnir a alagast n egar minnsta stigi. Vi teljum mjg oft a kunntta slensku s missandi hluti af algun innflytjenda, en g held a etta tilheyri vntingu samflagsins til innflytjenda, en s ekki endilega missandi hluti af bferlaflutningi raunveruleika innflytjenda.

Hr held g a vi urfum a breyta hugsjnarhtti okkar hinga til eins og algun innflytjenda getur ekki veri n slenskukunnttu. Ef vi festumst essari mynd af ,,algun - slenska", halda innflytjendur sem geta ekki skili slensku fram a birtast aeins sem neikv tilvist augum slendinga. Og slkt mun aldrei hvetja innflytjendur jkvan og skapandi htt til hrra stigs algunar.

g bst vi hrum mtmlum fr ykkur gegn tillgunni minni um a askilja slenskuna fr grunni algunar, en g vona a tillagan mn veri atrii til umhugsunar og umru.

Samt vil g forast misskilning. g er ekki a neita mikilvgi slenska tungumls fyrir lf innflytjenda. g hef alltaf hvatt innflytjendur til a lra slenskuna, ar sem hn skiptir mli raunverulega. Og g vil hvetja innflytjendur a vera virkir samflaginu og gefa og iggja g hrif jflaginu. g er prestur og g tri v a manneskja eigi a lifa lfi snu a fullu, fremur en a lifa me rsmvntingu um sjlfa/n sig.

En mli er a v meira vi tlum um hrra stig algunar, eim mun meira erum vi a ra um persnulegan lfsstl innflytjenda. Vi verum a vera vel vakandi fyrir essu og urfum a fara varlega egar vi rum um algun innflytjenda.

Vi megum ekki vera eingngu me okkar vntingar egar vi rum vi innflytjendur eins og: ,,i veri a tala slenskuna, blandast meira slendingum, vera snilegri samflaginu" og svo framvegis. Slkt er alveg sama og a Reykjavkingur fer t landsbyggina og segir vi ba ar: ,,i megi ekki ba svona einangrun. Hr er allt of einmanalegt". Hva myndu barnir ar segja vi Reykjavkinginn ?

Vi megum ekki troa lfsstl og lfsskoun upp srhvern innflytjenda nafni ,,betri algunar". Vi megum ekki hanna lf innflytjenda sta ess a eir geri a sjlfir.

A lokum langar mig a gera samantekt ess sem g hef huga mnum. A ra um algun innflytjenda er hi sama og a tala um lf innflytjenda sjlfra. v skulum vi ekki gleyma v a nlgast mli me viringu fyrir innflytjendum sem manneskjum og af tillitssemi vi einkalf eirra.
Vi urfum a fara varlega egar vi notum kveinn mlikvara til a meta algun innflytjenda, svo a notkun mlikvarans veri ekki einhlia dmur innflytjendur. Gleymum ekki a innflytjendur eiga mlikvara sinn sjlfir til a meta samflag okkar slandi.
Krar akkir.


Mlstofan ,,Hlisleitendur segja fr"

(*English below)

Mlstofan Hlisleitendur segja fr" verur haldin fimmtudaginn 20. mars kl.12:00-13:00 stofu 101, Lgbergi Hskla slands. Mlstofan mun fara fram ensku og agangur er llum opinn.

mlstofunni segja tveir hlisleitendur fr reynslu sinni af v a vera hlisleitandi slandi. Mlstofan er hin fyrsta r mlinga sem vara hlisleitendur, en undanfari hafa mlefni eirra veri berandi fjlmilum. Tilgangur mlinganna er a skapa vettvang fyrir raddir hlisleitenda ar sem friflk, nemendur og almenningur geta fengi innsn inn ennan mikilvga mlaflokk t fr sjnarhorni einstaklinganna sjlfra.

Oft m heyra fr hlisleitendum a dagar eirra einkennast af eftirfarandi: Sofa, bora, sofa, bora...". Hvernig tlka hlisleitendur sjlfir lf sitt slandi og hvaa skoranir felur a sr? Hverjar eru vonir eirra um framtina? Mlingunum er tla a undirstrika a hlisleitendur eru er ekki einsleitur hpur, heldur mismunandi einstaklingar sem eiga sr lka sgu og upplifun. Mlstofan 20. mars mun hefja umrur mikilvgum ttum lfi einstaklinga sem eru skilgreindir sem hlisleitendur t fr rddum essara einstaklinga.

Starfshpur stdenta stendur fyrir mlinginu samstarfi vi nmsbraut Mannfri vi Hskla slands, Raua krossinn slandi og MARK (Mist margbreytileika- og kynjarannskna).

****

The seminar "Asylum seekers speak" will be held on Thursday the 20th of March at 12:00-13:00 in Lgberg 101 at the University of Iceland. The seminar will be held in English and all are welcome.

In the seminar two asylum seekers will talk of their experience of being an asylum seeker in Iceland. The seminar is the first in a series of seminars that for asylum seekers. The purpose of the seminars is to create a platform for the voices of asylum seekers, where scholars, students and the general public can get an insight into this important field from the perspective of the individuals themselves.

It is often heard from asylum seekers that their days are characterized by the phrase: "Sleep, eat, sleep, eat...". How do asylum seekers themselves view their life in Iceland and what challenges does that life pose? What are their hopes for the future? The forums are meant to emphasize that asylum seekers are not a homogenous group but a group of different individuals, each one of these individuals having their own story and experience. The seminar on the 20th of March will be the beginning of discussions about important aspects in the lives of these individuals who are categorized as asylum seekers - a discussion based on the voices of the individuals themselves.

A work group of students holds the seminar in collaboration with the faculty of Anthropology at the University of Iceland, the Icelandic Red Cross and MARK (Center of diversity and gender studies).


-r Facebook Event-


Rmi fyrir fullkomna slensku?

Sastlii sumar fkk g skilabo fr slenskri konu Facebook-su mna um frslu sem g hafi sett inn bloggi mitt. skilabounum sagi konan: Frslan n er nokku g. En tti a lta einhvern lesa yfir slenskuna na".
Konan gaf mr etta r n efa fullri einlgni og meinti etta ekki sem gagnrni. Engu a sur svarai g henni: g ber byrg v sem g segi blogginu mnu fullkominni slensku minni". Raunar mgaist g talsvert en af hverju?

g skrifa oft greinar dagbl og vefsu (ekki bloggsu), ef til vill oftar en tuttugu sinnum ri. held g rur opinberum vettvangi eins og messum um tu sinnum ri. hvert einasta af essum skiptum fara slenskir vinir mnir yfir uppkst greina minna og predikana, prfarkalesa og laga til slenskuna. eir vinna essi verkefni sjlfboavinnu og hef g aldrei urft a greia fyrir essa asto.
Stundum arf g a bija um a lesa yfir me mjg stuttum fyrirvara eins og egar g arf a bregast vi einhverjum frttum. g lt alls ekki essa asto sem sjlfsagt ml og akka vinum mnum innilega fyrir.

Mr finnst elilega krafa a r greinar sem vi innflytjendur, sem ekki eigum slensku a murmli, sendum inn dagbl ea rur sem vi flytjum eigi a vera yfirlesnar. Undantekningin er hins vegar egar vi tkum tt sjnvarps- og tvarpstsendingum, ar sem ekki er hgt a leirtta ml okkar fyrirfram. slenska fyrstu kynslar innflytjenda slandi verur sjaldnast fullkomin en a m ekki koma veg fyrir a vi tjum okkur opinberum vettvangi og samflagsmilum.

Mikilvgi astoar yfirlestri

Allavega skil g alveg ngu vel mikilvgi ess a f yfirlestur egar g skrifa grein sem g tla dagbla ea egar um predikun er a ra. g arf enga frslu um a atrii. Og g treka akklti mitt gar ess flks sem astoar mig.

En ef g m segja hreinskilni, getur a veri lka reytandi og pirrandi a g geti ekki sagt eitthva n ess a fara gegnum yfirlestur og g s jafn hur asto annars flks og raun ber vitni. g blogga einnig japnsku fyrir vini mna Japan og a uppfri g tvisvar hverri viku.
Auvita arf g arna enga asto fr neinum og g get klra frslu 100 prsent sjlfur. Sama er a segja egar slendingar skrifa slensku. En a ekki vi um mig, og ef til vill flesta innflytjendur lka, ef um slensku er a ra.

a vi innflytjendur stulum a slenskunmi, munu rfir geta tileinka sr slenskuna eins og innfddir slendingar. Meira ea minna notum vi innflytjendur smilega" ea skiljanlega" slensku daglega. Og ritmli okkar arf a vera yfirlesi ef a a birtast opinberum vettvangi. g mtmla v ekki.

Rmi fyrirfullkomna slensku"

En telst bloggsa ea samskiptamilill eins og Facebook til opinbers vettvangs? Ea eru au einkavettvangur? g held a bloggsa ea Facebook tilheyri gru svi milli opinbers vettvangs og einkavettvangs. Innihald og tjning eim a fylgja opinberum reglum, en hins vegar urfa bi innihaldi og tjningin ekki a vera opinberlegs eils. au mega vera prvat. Og etta er einn munurinn milli bloggs og dagblas/frttasu netinu.

g kva egar g byrjai a blogga a gera a slensku n yfirlesturs. Fyrst og fremst get g ekki na vini mna vegna yfirlesturs hverri einustu frslu bloggi. Og einnig held a g hafi rtt til a nota slenskuna sem g er a lra. Annars tek g engum framfrum mlinu.

Bloggi er mjg gott tki til a prfa eigin slensku og reyna a halda samskipti vi slendinga. Flk sem olir ekki a lesa fullkomna slensku, neyist ekki a skoa bloggsu mna. Flk sem er frekar forviti um hugmyndir ea reynslusgur sem g deili sunni, er velkomi.

Mr finnst gaman a lra slensku og v tek g gjarnan mti bendingum og leirttingum. En g oli samt illa a vera leirttur mlfrilega hvert einasta skipti egar g set frslu inn bloggi mitt ea a vera bent a g tti a lta lesa slenskuna mna yfir. Mr finnst a persnulega vera, jafnvel tt a s vel meint, of mikil afskiptasemi og geta almennt dregi kjark r innflytjendum.

g ska ess a slendingar sni umburarlyndi bloggi og Facebook-sum okkar innflytjenda, ar sem slenskan er fullkomin, og reyni a skilja innihald ess sem vi hfum fram a fra. a mikilvgt fyrir innflytjendur a eiga ar rmi til a nota okkar fullkomnu slensku og g tri v a etta s slendingum einnig hag egar til lengri tma er liti.


* Grein ess var sent til Mbl og birtist 8. feb. sl. og v er textinn lesinn yfir.


Atvinnuleit hlisleitenda

Flestir hlisleitendur sem g hitti segjast vilja f sr vinnu. A eya dgum n kveins tilgangs veldur hlisleitendum oft vanlan og eim finnst tilvist sn ingarlaus. eir vera pirrair og daprir eins og ttt er um atvinnulausa. a er mjg skiljanleg sk a eir vilji starfa ef hgt er.

Um essar mundir er g a hjlpa nokkrum hlisleitendum atvinnuleit og tk eftir kvenum atrium sem gera hlisleitendum atvinnuleit erfia. Langar mig a benda au hr til umhugsunar.

1.Ekki mega allir hlisleitendur skja um vinnu. Samkvmt nverandi reglugerum mega hlisleitendur, sem tengdir eru Dyflinnarreglugerinni, ekki starfa hr landi. (Hvort essi regluger s vieigandi ea ekki er anna ml).
Engu a sur leita sumir hlisleitendur sr a vinnu og f jafnvel vinnu. egar svo kemur a rningu kemur ljs a eir mega ekki vinna og a veldur vinnuveitandanum einnig veseni, ar sem hann bjst vi a hafa ri njan starfsmann.

kemur annar hlisleitandi til vinnuveitandans, sem m vinna. En vinnuveitandinn vill ekki veita honum vinnu vegna fyrri reynslu af v a hafa reynt a ra hlisleitanda. Vinnuveitandinn hefur engar forsendur til a agreina hvaa hlisleitandi m vinna og hver ekki.

En slkt vandaml vri auveldlega hgt a leysa ef tlendingastofnun myndi gefa t stafestingu leyfis atvinnutttku hlisleitanda", sem snir fram a vikomandi hlisleitanda er heimilt a starfa slandi mean umskn hans um hli slandi er til meferar.

2.Hlisleitendur f ekki noti jnustu Vinnumlastofnunar. Hlisleitendur eiga ekki lgheimli hrlendis og hafa v yfirleitt ekki agengi a velferarjnustu. annig er atvinnuleit eirra h upplsingum persnulegum grundvelli.

Jafnvel tt eir geti fundi vinnu, vera hlisleitendur a ba eftir umsgn ess stttarflags sem umsknarstarf tilheyrir. a er til ess a stafesta a hvorki slendingar n EES-tlendingar vilji f a starf og v megi tlendingar utan EES f a. En etta ferli getur teki nokkrar vikur.

Ofangreind atrii eru rkstudd og g skil hvers vegna essar reglur eru til. En saman komnar mynda r mr sem erfiur eru fyrir manneskju a komast yfir.

lkt tlendingum utan EES sem leita a vinnu slandi, eru hlisleitendur hrlendis framfri slenska rkisins. Ef hlisleitendur geta fengi sr vinnu, dregur r framfrslu rkissjs. Er a ekki hagkvmt? Er ekki sniugra a gefa hlisleitendum sambrilega stu og EES-tlendinga svo a eir hafi meiri mguleika en nna atvinnuleit?

3.Hlisleitandi er ekki me kennitlu. egar hann hefur fengi rningarsamning vi vinnuveitanda, s vinnuveitandi a skja um kennitlu fyrir hlisleitandann. En vinnuveitendur virast ekki ekkja kerfi, ef eir eru ekki vanir v a ra nkomna tlendinga.
Vinnuveitandi spuri mig um kennitlu og g sagi a g vri ekki me kennitlu. sagist hann geta ekki ri mig". g hef heyrt essa sgu mrgum sinnum fr mrgum hlisleitendum.

En essi misskilningur myndi leysast auveldlega ef tlendingastofnun ea Raui krossinn myndu ba til bkling til a tskra rningu hlisleitenda fyrir vinnuveitendum og lta hlisleitendur hafa bklinginn me sr atvinnuleit.

Mr snist a a s rmi til ess a bta mislegt egar kemur a astum hlisleitenda atvinnuleit. Sumar agerirnar mun taka langan tma a framkvma en margar, eins og hr eru nefndar, eru augerar.
g vona a yfirvld skilji erfia stu hlisleitenda atvinnuleit aeins betur og losi vi arfa erfileika.


23 ra drengur fltta 17 r

g fer oft heimskn vi hlisleitendur slandi en a sjlfsgu get g ekki hitt alla hlisleitendur. Meira a segja get g ekki kynnst vel vi alla sem g hitti. Sumir eirra eru ornir a vinum mnum, en arir eru bara kunningjar og samskipti okkar eru yfirborsleg.

Einn af hlisleitendum sem g hef samband vi essa dagana er strkur fr Afganistan. Hann heitir Yusuf Mahdavi. Saga hans stingur hjarta mitt, ar sem hann er sama aldri og sonur minn, 23 ra gamall, en lfsferli hans hefur veri allt ruvsi en lf snar mns.

Hann er mjg rlegur strkur me kurteisi. DV birti vital vi hann jlablai og a er hgt a lesa netinu lka.

Vital vi Yusuf DV

Yusuf fli heimaland sitt me fjlskyldu sinni egar hann var sex ra vegna ofsknar Taribana gagnvart Hazara jarbroti ar sem Yusuf tilheyrir. Fair hans var myrtur og brir var tndur rasi Taribana heimaorp Yusuf Wardak hrai Afganistan.

ran tk mti fjlskyldunni en ar mtti hn aftur ofsknum og mismunun af landsmnnum ran. Eftir tu r, egar Yusuf var a tningaur, fli hann aftur, en aleinn etta skipti.

Hann eyddi fimm rum a leita a landi ar sem yfirvld tkju upp hlisml hans. En lnd Evrpu, sem eru egar full af hlisleitendum, sndu mli drengsins engan virkilegan huga. Hann kom til slands fyrir tveimur rum og hrna var mli hans teki almennilega til skounar fyrsta skipti.

Eftir tv r slandi fkk Yusuf synjun um hlisumskn sna fr tlendingastofnun (TL). Mlinu hefur veri frja til runeytisins en vst er a lfi hans er ekki tla a vera auveldu.

Helst atrii rskuri TL

rskurur TL er a mrgu leyti undrandi. g fkk leyfi fr Yusuf til a skrifa um rskurinn. Helst atrii eru eins og eftirfarandi:

1. TL telur a frsgn Yusuf hlisumskn sinni s trverug. (Gott ml. Alls ekki sjlfsagt ml a TL segir slkt.)
2. TL kannast vi slmar astur afganskra flttamanna ran. v tlar TL ekki a senda Yusuf til baka til ran.

3. Fjldi hryjuverka/rsa af andspyrnuhreyfingu Afganistan hefur aukist eftir ri 2011, srstaklega dreifbylissvi.
4. Nverandi rkisstjrn Afganistan er kosin lrislega og fordmar og mismunun gagnvart Hazara jarbroti virast hefa minnka sig.

5. ,,standi Wardak hrai er tali vera nokku stugt ef mia er vi svi innan Afganistan .... (ar sem) itk Taribana eru talin vera til staar svinu". v m Yusuf fara til baka til Afganistan. (Hluti ,, - " er tilvitnun r rskurinum)
6. ,,Ef umskjandi(Yusuf) ttast standi Wardak hrai, s ekkert v fyrirstu a hann setjist a ru svi Afganistan t.a.m. hfuborginni, Kabl".

7. ,,Strt samflag er Kabl af flki sem tilheyrir Hazara jarbroti og v tti umskjandi a finna ar stuningsnet, arfnist hann ess".
8. Niurstaan er s: Yusuf fari til baka til Afganistan.

Mr fannst mjg erfitt a fylgjast me essum rkum. En mr skilst a kjarni rksemdarinnar s etta:

,, a ryggisstand Afganistann s enn ,,treiknanlegt", er a betra Wardak hrai mia vi svi ar sem Tariban hefur bein hrif. v er a lagi a Yusuf fer til baka til Afganistan. Ef Yusuf ttast a ba heimaorpi snu, m hann ba Kabl. Flk hltur a veita asto vi hann".

Vanmat upplifun Yusuf og stand lfs hans

a er mr undrandi a hvernig TL metur upplifun Yusuf og stand lfi hans lti. a er a.m.k. rj atrii til sem skili a gera athugasemd vi.

fyrsta lagi var fair Yusuf myrtur heimaorpi snu samt mrgum rum. etta er stareynd og minning um mli mun aldrei hverfa r brjsti Yusuf. Auk ess er Tariban til staar Afganistan og gerir ryggistand ar ,,treiknanlegt". a er allt anna en a ryggisstand er tryggt.

ru lagi ba mur Yusuf og systkini ll ran og hann hefur engan ttingja Afganistan. Yusuf segist ekkja engan Afganistan. Hann hefur aldrei Afgansitan san hann var sex ra gamall. a er mjg bjartsni a segja a Yusuf ,,tti a finna ar stuningsnet, arfnist hann ess". En byggist a reianlegum mguleika ea bara draumi?

rija lagi er Yusuf binn a eya tu rum sem flttamaur ran og sj rum sem hlisleitandi msum lndum, samtals sautjn rum. a m segja a hann s orinn rkisfangslaus raun. sautjn r meal tuttugu og riggja ra lfs hans hinga til hefur Yusuf veri fltta. tti TL ekki a meta essa stareynd lka kvrum sinni ef hn hefur mannarlegt sjnarmi me sr?

Styjum ,,Yusuf slandi"

Siastu tv r, mean Yusuf var a ba eftir rskuri TL, gat hann teki tt sklalf Reykjanesb. Hann dvelur Reykjavk nna og rtt fyrir reitni lgreglunnar eins og DV hafi hermt jlablainu, virist Yusuf njta friar og mannlegs lfs hr slandi. etta er enn ekki endanleg staa fyrir Yusuf, en hann er samt a smakka bita ,,venjulegs lfs" nna slandi, fyrsta skipti lfi sinu sem ungur maur.

g ska a Yusuf geti haldi fram slandi. g ska a hann geti urrka af vissu um framt lfs sns og komist venjulegt lf sem venjulegur ungur strkur. Hann var binn a f alveg ngt hinga til. g ska a sem flestir hr landi geti stutt Yusuf og sni samstu vi hann.

Til ess hef g bi til su
Facebook:

,,Yusuf slandi"

(me samykki hans) og mig langar innilega a bija ykkur um a sna stuning vi Yusuf me v a ,,like" suna. Stuningur almennings og samstaa eru ess sem Yusuf arfnast nna.


Friur s me oss

g hef veri a velta fyrir mr merkingu friar essa dagana. Ef til vill er a tmabrt a hugsa um fri aventu. Hva er friur? Einfalt svar er a sjlfsgu a a friur er staa ar sem ekkert str rkir. egar vi frttum um astur Srlandi ea Egyptalandi kkum vi lklega ll fyrir a sland er ekki tttakandi stri vi ara j ea a slendingar eru ekki klofnir vegna borgarastrs.

Samt verum vi a segja a essi skilgreining frii, a friur s staa ar sem ekkert str s gangi, s frekar virk skilgreining. Er srhvert samflag n strs sannarlega frislt samflag?

Ef flk sem er valdastu kgar kveinn hp manna samflaginu me v a svipta hann mannrttindum, ef a er flk sem eru frnarlmb skipulags eineltis ea mismunun, ea ef margir unglingar jst vegna fkniefnaneyslu, slkt samflag skili a kallast ,,frislt samflag" a jafnvel ofbeldi vegna strs s ekki til staar? Svari mun vera ,,Nei". Ekki bara ,,nei", heldur geta slkar astur valdi eirum og ltum einhvern tma framtinni.

Friur virkri merkingu

Ef vi skilgreinum fri virkan htt, mun hn vera eins og: friur er staa ar sem allir vikomandi samflagi njta allra rttinda sinna, taki tt samflaginu sinn htt og a allir geti teki tt umrinni innan kveins lrislegs ramma. Sem s er er a nausynlegt a rttlti samflaginu stofnist rkum mli, auk ess a str s ekki til staar.

Slk lsing um frislt samflag er, eins og austt tti a vera, nstum v a lsa hugmyndarfrilega fullkomnu samflagi, og vissulega er erfitt a lta ann draum rtast. Menn urfa a vinna mlinu endalaust til a n frii. Friur ea st/krleikur eru hversdagsor fyrir okkur, en au hafa unga merkingu sr.

Biskup slands, fr Agnes M. Sigurardttir, hafi or um fri og rttlti essari merkingu eins og g hef lst hr, varpi snu vi setningu kirkjuings nvember sl. Hn sagist hafa ori fyrir hrifum af gufri Sri Lanka sem hn kynntist heimsingi Alkirkjursins sem var haldi Suur-Kreu viku fyrir kirkjuingi.

,,ll rum vi fri og gerum okkur grein fyrir v a friur, jafnvgi, nst ekki nema rttlti rki. Vi bum ekki vi fri af v tagi er margir sgu fr heimsinginu Busan. ... Samt er rf fyrirbn til Gus lfsins um rttlti og fri.

a er friur landi okkar. ... friur eirri merkingu a margir upplifa rttlti, vinganir, afskiptaleysi, sjlfsti, jafnrtti, kva, reii".

,,Samblis"gufri

Sri Lanka ba mrg jarbrot saman og einnig eru landinu mrg trarbrg eins og bddismi, hindatr, islam og kristni. En vegna skorts rttlti samflaginu hefur jin lent borgarastri fjrum sinnum fr 1983 til 2009. fjra strinu voru fleiri en tuttugu sund borgarar drepnir. Asturnar eru enn stugar og uppbygging rttltis samflaginu virist vera langt fr v a vera fullngjandi.

slkum astum hafa margir veri a vinna a v a byggja upp jkv samskipti meal jarbrotanna og trarbraganna Sri Lanka. Sr. Dr. Rex Joseph (d. 2007) var einn af eim og hann ni berandi rangri samstu meal trarhpa Sri Lanka.

Dr. Joseph lkti ,,samb" mismunandi jarbrota og trarbraga vi tr eins og Banyan ea Palmya Palm, en au eru algengt tr Sri Lanka. au eru ,,samblis"(symbiosis)tr og vaxa saman me v a lta greinar sna strjka greinar annara trja. annig lta tv tr t fyrir eins og eitt tr. Me v a vaxa ennan htt, geta trn veri sterkari fyrir vindum ea stormum. Samt eru au sjlfst hvort fr ru og au stela ekki nringu fr ru tr ea trufla neinn htt.

Dr. Joseph benti flki Sri Lanka a samblistrn vru tkn fyrir a a hvernig jin Sri Lanka tti a vera.

ljsi slensks raunveruleika

g held a a s tvmlalaust einnig verkefni okkar slandi a reyna a n frii virkri merkingu. Eins og Agnes biskup benti , a er friur til staar jflagi okkar. Og til ess urfum vi einnig a n rttlti samflaginu. n rttltis er friur aeins yfirborslegt fyrirbri.

Og gleymum ekki ,,samblistrjnum". Hr ba lka mismunandi hagsmunailar eins og fjlbreytileg tr- og lfsskounarflg. Rttlti m ekki vera rttlti, aeins fyrir suma ea fyrir sjlfa sig, heldur verur a a vera rttlti fyrir ara lka. Munum a, a lta rttlti fyrir afskiptalaust veldur gnar frii allra einhvern tma framtinni. Skpum fri og lifum saman honum.
Friur s me oss og gleileg jl!


g mr draum...ea m g a?

g mr draum. En hann er ekki str draumur fyrir rttlti manna og frelsi eins og Martin Luther King yngri tti sr. Draumur minn er ltill og persnulegur.

g mr draum. Mig langar a elda gan mat fyrir einhverja sem g kann vel vi og sj bros andliti hennar. Mig langar a sitja til bors ar sem hltur og hlja streymir niur.

Mig langar a fara feralag innanlands me einhverri sem g kann vel vi og ganga me henni um fjll og dali. Mig langar a vi njtum fegurar nttru slands saman og g safna efni fyrir lj.

Mig langar a vi sitjum saman hlrri stofu og g sni henni uppkast lja minna og f lit hennar. Mig langar a vi deilum erfileikum, pirringi og kvrtunum me hvort ru, jafnt sem glei og skemmtun.

Draumur minn er nefnilega a hafa einhverja sem g get deilt lfi mnu me. En samt arf a ekki endilega a ba saman ea giftast.
g hef haldi ann draum sustu ratugi, en hann hefur aldrei rst nema um stund.

Ekki misskilja mig. g er ekki a auglsa eftir lfsfrunaut fyrir mig hr! g vil heldur velta fyrir mr leitinni a hamingju lfsins.

,,Lxus" ,,of mikil r" ea ,,grgi"?

egar i lesi um ennan draum minn, hugsi i ef til vill a g kveljist einangrun og s sttur vi lfi mitt n ess a njta ess. En a er ekki satt. g gti veri duglegri a njta lfsins, en g er hamingjusamur.

Ef a vri til mlingartki hamingju manns, myndi g f ha einkunn hamingjuskala. g tv brn, sem g get sannarlega veri stoltur af, og g akka Gui fyrir a vera svo lnsamur.

g er starfi sem g elska og v get g nota hfileika minn vel. Atvinna manns varar hversdaginn og a skiptir miklu hvort manni lur vel ea illa vinnunni.

g er ekki me neinn kveinn sjkdm, a g vanrki algjrlega lkamsrkt. g er ekki rkur, en samt ekki fjrhagserfileikum.
g enga srstaka vini, a g viti a g er ekki vinsll hj llum og sumir sna mr and sna.

annig a egar skou er heildarmynd lfs mns, m segja a g s hamingjusamur maur rkum mli.

Hva um a g haldi draum um a eignast lfsfrunaut? tti slkur draumur a ykja ,,lxus" ,,of mikil r" ea ,,grgi" ?

Satt a segja tel g a sjlfur stundum. r fjlmilum ekki g mrg brn sem glma vi erfia sjkdma. Erfileikar eirra vara alla fjlskyldu barnanna. Margt flk er ori a frnarlmbum hagringar og enn fleiri standa frammi fyrir eim tta a missa lfsviurvri sitt.

starfi mnu hitti g flk sem erfileikum fjlskyldu sinni og vi matarbor eirra eru borin bor tr og reii stainn fyrir spu og brau.

Og hlisleitendur. hvert skipti egar g kem heim eftir heimskn til hlisleitanda, get g ekki gert anna en a akka fyrir a sem g , heimili, fjlskyldu, tilgang lfinu, fri, frelsi og rttindi. Hva meira er nausynlegt?

a er satt. Vi skulum reyna a gleyma ekki v sem vi eigum nna. Ekkert er sjlfsagt ml fyrir okkur og allt skili akklti. Mr finnst etta vera grunnstefna lfsins, a.m.k. hj mr.

a sem varar eli manns djpt

Engu a sur, get g ekki afsala mr draumum mnum. Af hverju?
egar Gu skapai manneskjuna sagi hann: ,,Eigi er a gott a maurinn s einn. g vil gera honum mehjlp vi hans hfi". Mr finnst etta vera mjg mikilvg skilabo (srstaklega til a rttlta drauminn minn!).

Nei, n grns, hr birtist mjg mikilvgt atrii sem varar eli mannsins. a er a manneskjur eru hannaar til a starfa saman og hjlast a. a gildir um samflag manna og jafnframt gildir a srhvern einstakling. A eiga maka varar raun grundvallar-eli manneskju.

annig er a missandi hluti fyrir mann til a mta sannan sjlfan sig a iggja hjlp fr maka snum og a veita maka snum hjlp, ar sem manneskja a vera sambandi ,,veita-iggja hjlp". En gleymist etta ekki alltof oft okkar ntmalfi?

Dag fr degi virist a vera miki auveldara a lifa og ba ein/n. g hef reynslu af fjlbreyttri samb: a vera giftur, giftur, skilinn, sambandi, og g get fullyrt a a er miki auveldara a ba ein/n en a vera samb. A ba saman ea a vera fastasambandi er erfi samvinna. En samt er a ess viri.

Niurstaa mn.

Draumur minn, sem er a ska eftir lfsfrunaut, er v eli snu ekki a bta kveinni hamingju vi ann lnsama hluta lfs mns sem g lifi nna. Draumurinn fylgir mr svo framarlega sem g spyr um tilvist sjlfs mns og leita leia til a njta mns eigins lfs. v m g halda essum draumi og ba eftir v a hann rtist.
Maranatha!


Gegn einelti

morgun, 8. nvember, verur ,,dagur gegn einelti".

Varandi einelti er heimaland mitt, Japan, ,,leiandi j" neikvri merkingu. Einelti er bersnilega eitt af alvarlegastum mlum fyrir Japana. Fleiri en 70.000 tilfelli eru viurkennd sem einelti rlega Japan.

rinu 2012 hfu 200 unglinga grunn- og framhaldssklaaldri frami sjlfsvg Japan. Meal essara 200 voru fjgur tilfelli vegna eineltis. etta getur liti t fyrir a vera ekki har tlur. 12% af essum unglingum frmdu sjlfsvg vegna erfira samskipta vi foreldra sna, og 10% vegna kva um framt sna. En um 58% af essum 200 tilfellum, ea 116 unglinga, voru stur ,,ekktar".

hvert skipti egar sklabarn fremur sjlfsvg, er rtt um hvort einelti hafi veri sta ess ea ekki. En yfirleitt er a tilhneiging til staar Japan a sklayfirvald neitar tilvist eineltis af v a ef a viurkennir einelti, verur a a bera byrg v a sr a hafa lti einelti vera.

Ef vi tkum tillit til ess atriis, gtum vi sagt a fleiri tifelli sjlfsvgs hafi stafa af einelti. Persnulega tri g v.

g er ekki srfringur um einelti almennt enda g ver a jta a a g ekki lti um astur eineltis slandi. En Japan er a oft sagt a tttekendur einelti skiptast fjra hpa. 1. Gerendur 2. Virkilegir horfendur 3. Hlutlausir horfendur 4. olendur.

T.d. getur staan veri eins og: ef a eru 35 brn sklabekk nokkrum, eru ar rr gerendur eineltis, einn olandi, fimm virkir horfendur og 26 hlutlausir horfendur.

Virkilegir horfendur eru stuningsmenn vi einelti og eir hvetja gerendur a halda fram einelti. Hlutlausir horfendur eru ekki ,,hlutlausir" raun. eir eru lka a styja einelti me v a horfa fram hj v sem gerist fyrir augum snum.

Og ef g skil rtt, er mikil hersla lg a byrg essara ,,horfenda" Japan eins og: ,,Enginn er byrgarlaus stu ar sem einelti sr sta".

Gildir etta slandi lka?

Mr finnst a vera mjg mikilvgt og nausynlegt a allir jflaginu (..m. g sjlfur) frast um ml um einelti, ar sem ,,hugaleysi" ea ,,vanekking" telst j til beins stunings vi
einelti.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband